RBSE Class 10th 2026 HALF-YEARLY-SANSKRITAM-1006 Previous Year Papers
Class 10th students hunting authentic previous year papers for HALF-YEARLY-SANSKRITAM-1006 (2026) land here for a reason: the paper below matches how RBSE assessments are remembered from that year. RBSE Solution does not mix years on one page; each combination gets its own notes.
Skim the overview sections, then work through the scanned pages. Pair this practice with RBSE books and solutions when you need to relearn a concept a question exposed.
Paper details
Quick reference for this previous year papers page — confirm board, class, and year & subject before you study.
| Board | RBSE |
|---|---|
| Class | Class 10th |
| Exam year | 2026 |
| Subject | HALF-YEARLY-SANSKRITAM-1006 |
| Resource type | Previous Year Papers |
| Category | RBSE Previous Year Question Papers |
| Website | RBSE Solution |
The table summarises this Previous Year Papers resource. Confirm RBSE, Class 10th, year 2026, and subject HALF-YEARLY-SANSKRITAM-1006 before studying.
RBSE Solution organises previous year papers so each URL carries chapter-specific guidance — better for students and for search engines than one generic paragraph for the whole class.
Turning 2026 papers into insight
One HALF-YEARLY-SANSKRITAM-1006 paper reveals style; several from the same year reveal pattern. After this page, open sibling subjects listed below to see whether marks cluster in certain units.
Keep rough work dated in your notebook. Examiners in Class 10th expect clear numbering even in practice sessions.
RBSE Class 10th 2026 HALF-YEARLY-SANSKRITAM-1006
Scroll through the Previous Year Papers pages for HALF-YEARLY-SANSKRITAM-1006 (2026).
Rajasthan Board Class 10th HALF-YEARLY-SANSKRITAM-1006 2026 solved Previous Year Question Papers
खण्ड – 'अ'
वस्तुनिष्ठप्रश्नाः
-
'शुचिपर्यावरणम्' पाठानुसारेण केषां माला रमणीया?
- (अ) पुष्पाणाम्
- (ब) ललितलतानाम्
- (स) रूप्यकाणाम्
- (द) मौक्तिकानाम्
स्पष्टीकरण: पाठानुसारं मौक्तिकानां माला रमणीया भवति।
-
लोके महतो भयस्य कः मुच्यते?
- (अ) कुशल:
- (ब) धीर:
- (स) मूर्ख:
- (द) बलवान
स्पष्टीकरण: धीरः पुरुषः एव महतः भयात् मुच्यते।
-
बालमार्तण्डात् हिमकरः कस्य विराजते?
- (अ) मुखे
- (ब) शिवस्य
- (स) भरतस्य
- (द) कृष्णस्य
स्पष्टीकरण: बालमार्तण्डात् हिमकरः कृष्णस्य मुखे विराजते।
-
सर्वधेनूनां माता का?
- (अ) सीता
- (ब) माया
- (स) रम्भा
- (द) गौरी
स्पष्टीकरण: रम्भा सर्वधेनूनां माता मता।
-
उदीरितार्थः केन अपि गृह्यते?
- (अ) मानवेन
- (ब) पशुना
- (स) पण्डितेन
- (द) बालेन
स्पष्टीकरण: पण्डितः एव उदीरितार्थं गृह्णाति।
-
कः कर्कशध्वनिना आकुलीकरोति?
- (अ) कोकिलः
- (ब) मयूरः
- (स) पिकः
- (द) बकः
स्पष्टीकरण: बकः कर्कशध्वनिना आकुलीकरोति।
-
विचित्रः साक्षी पाठः केन विरचितः?
- (अ) कालिदासेन
- (ब) भवभूतिना
- (स) हरिदत्त शर्मणा
- (द) ओमप्रकाशठाक्रेण
स्पष्टीकरण: विचित्रः साक्षी पाठः हरिदत्त शर्मणा विरचितः।
-
मूर्खः कीदृशं फलं भुङ्क्ते?
- (अ) मधुरम्
- (ब) कठोरम्
- (स) तिक्तम्
- (द) अपक्वम्
स्पष्टीकरण: मूर्खः अपक्वं फलं भुङ्क्ते।
-
दुर्वार-जलधाराभिः किम् उपस्थितम्?
- (अ) महाप्लावनम्
- (ब) रत्नाकरम्
- (स) अन्नभण्डारम्
- (द) महासागरम्
स्पष्टीकरण: दुर्वार-जलधाराभिः महाप्लावनम् उपस्थितम्।
-
अम्मोदाः कुत्र सन्ति?
- (अ) वने
- (ब) सरसि
- (स) नद्याम्
- (द) गगने
स्पष्टीकरण: अम्मोदाः गगने सन्ति।
-
'अजन्तः' इत्यस्य सन्धि-विच्छेदं चिनुत -
- (अ) अक् + अन्तः
- (ब) अच् + आन्तः
- (स) अच् + अन्तः
- (द) अज् + अनन्तः
स्पष्टीकरण: 'अजन्तः' इति पदस्य सन्धि-विच्छेदः 'अज् + अनन्तः' भवति।
-
गजस्य समीपम् इत्यस्य समस्तपदं चिनुत -
- (अ) अधिगजम्
- (ब) उपगजम्
- (स) अनुगजम्
- (द) इतिगजम्
स्पष्टीकरण: 'गजस्य समीपम्' इत्यस्य समस्तपदम् 'उपगजम्' भवति।
-
प्रथमा विभक्तिः भवति -
- (अ) प्रथमा
- (ब) द्वितीया
- (स) तृतीया
- (द) चतुर्थी
स्पष्टीकरण: प्रथमा विभक्तिः प्रथमा एव भवति।
निर्देशानुसारं रिक्तस्थानानि पूरयत
-
ग्रामः परितः वृक्षाः सन्ति। (परितः/उपरि)
उत्तरम्: परितः -
यथा वस्स्यसि तथा फलं प्राप्स्यसि। (यथा/तथा)
उत्तरम्: तथा -
ग्रामे सर्वत्र वृक्षाः सन्ति। (तत्र/सर्वत्र)
उत्तरम्: सर्वत्र -
एषा बालिका चपला अस्ति। (चपल+टाप)
उत्तरम्: चपला
खण्ड - 'ब'
प्रश्न 6. अधोलिखितानां सन्धि, सन्धि-विच्छेदं सन्धेः नामापि लिखत -
- तपः + ठनठनायते = ..... (सन्धिः)
- अग्नाविह = ..... (सन्धि-विच्छेदः)
प्रश्न 7. अधोलिखितयोः वाक्ययोः रेखाङ्कित समस्तपदस्य विग्रह-पदानां समासं कृत्वा समासस्य नाम लिखत -
- विमूढा धीः यस्य सः अपक्व फल भुङ्क्ते। (रेखाङ्कित: विमूढधीः)
- आह पीताम्बरं धारयामि। (रेखाङ्कित: पीताम्बरम्)
प्रश्न 8. रेखाङ्कित पदयोः विभक्तिः तत्कारणं च लिखत -
- बालकः सिंहात् बिभेति।
- सीता गीतया सह पठति।
प्रश्न 9. अधोलिखितयोः वाक्ययोः रेखाङ्कितपदमाधृत्य प्रश्ननिर्माणं कुरुत -
- रामः हसति नामनी।
- धूमेन आवृतं जायते तदा गगनम्।
प्रश्न 10. अधोलिखितयोः वाक्ययोः यथानिर्दिष्टं वाच्यपरिवर्तनं कुरुत -
- अहं श्लोकान् पठामि। (कर्मवाच्ये)
- मया जलं पीयते। (कर्तृवाच्ये)
प्रश्न 11. रेखाङ्कित-वाक्ययोः अशुद्धि-संशोधनं कृत्वा लिखत -
- रामः प्रतिदिन पठति।
- बालिका अन्न पठति।
प्रश्न 12. अधोलिखित श्लोकस्य हिन्दीभाषायां सरल भावार्थ लिखत -
क्रोधः हि शत्रुः प्रथमो नराणां, देहस्थितो देहविनाशनाय।
यथास्थितः काष्ठगतो हि वह्निः, स एव वह्निर्दहते शरीरम्॥
भावार्थ: क्रोध मनुष्यों का पहला शत्रु है, जो शरीर में स्थित रहकर शरीर का नाश करता है। जैसे लकड़ी में स्थित अग्नि उसी लकड़ी को जला देती है, वैसे ही क्रोध शरीर को जला देता है।
प्रश्न 13. अधोलिखित श्लोकस्य रिक्त स्थानानि पदानि चित्वा पूरयत -
आचारः प्रथमो धर्मः, इत्येतद् विदुषां वचः।
तस्मात् रक्षेत् सदाचारं विशेषतः॥
आचारः (i) ______, इत्येतद् (ii) ______ वचः (अस्ति)। तस्मात् (iii) ______ सदाचारं (iv) ______ विशेषतः।
पदानि: आचारः, प्रथमः, विदुषां, रक्षेत्।
प्रश्न 14. स्वपाठ्यपुस्तकात् श्लोकद्वयं लिखत यत् प्रश्नपत्रे न स्यात्।
प्रश्न 15. अधोलिखितपाठ्योः कस्यचिदेकस्य पाठस्य हिन्दीभाषायां सारांश लिखत -
- जम्बुकः तुल्यवत्सला
- इन्द्रः साक्षी
प्रश्न 16. स्तम्भयोः दत्तानि विलोम-पर्याय पदानि च मेलनं कुरुत -
| (क) | (ख) |
|---|---|
| परुषा | द्रुतगत्या |
| विमूढधीः (विलोम) | वासवः |
| जवेन (पर्याय) | कोमला |
| इन्द्रः (पर्याय) | प्रज्ञा |
| घटिका | चित्रसहायता |
प्रश्न 17. अङ्कानां स्थाने संस्कृतशब्देषु समयलेखनं कुरुत -
- जननी 7:15 वादने आपणं गच्छति।
- विद्यार्थिनः 8:30 वादने विद्यालयं गच्छन्ति।
प्रश्न 18. अधोलिखित गद्यांशं पठित्वा एतदाधारितप्रश्नानाम् उत्तराणि यथानिर्देशं लिखत -
"भो देव! एतत् दैन्यं दृष्ट्वा अहं रोदिमि। सः दीनः इति कः जानाति? कृषकः तं बहुधा पीडयति। सः गुरुं भारमुद्वहति। इतरमिव धरां वोढुं सः न शक्नोति। एतत् भवान् पश्यति न?" इति प्रत्यवोचत्।
"देव! न। सहस्राधिकेषु गवेषु तव अस्मिन्नेव एतादृशं वात्सल्यम्?" इति इन्द्रेण पृष्टा सुरभिः।
- उत्तरत -
- कस्य दैन्यं दृष्ट्वा देवः रोदिति?
- 'दीनः' इति कः जानाति?
- पूर्णवाक्येन उत्तरत - दुर्बलः वृषभः किं वोढुं न शक्नोति?
प्रश्नपत्रम् – संस्कृतम् (1006) – अर्धवार्षिक परीक्षा – पृष्ठम् ३
गद्यांशः – ज्वालामुखी पर्वताः
ज्वालामुखी पर्वतानां विस्फोटैरपि भूकम्पाः जायन्ते इति कथयन्ति भूकम्पविशेषज्ञाः। न केवलं विस्फोटैः, अपितु शीतादिसत्त्वेऽपि गर्भे विद्यमानोशीकर्दा (लावारसः) यदा क्वथयति तदा तत्सर्वमेव तागरसवामम् उपेतः दुवरिगत्या धरां पर्वतं वा विदार्य बहिर्निष्क्रामति। ताप-मात्रया सह लावारसः नदीवेगेन प्रवहति। धूमभस्मावृतं जायते च गगनम्। पार्श्वस्थप्रामा नगराणि वा तदुदरे क्षणेनैव समाविशन्ति। ज्वालामुखिरन्त एते पर्वता अधि भीषणाः सन्ति।
(क) एकपदेन उत्तरत –
- ज्वालामुखीपर्वतानां विस्फोटैरपि किं भवति?
भूकम्पाः - लावारसः कीदृशः अस्ति?
तापमात्रयुक्तः
(ख) पूर्णवाक्येन उत्तरत –
- ज्वालामुखिरन्तः पर्वताः अपि किं जनयन्ति तथा लावारसः किं करोति?
ज्वालामुखिरन्तः पर्वताः भूकम्पान् जनयन्ति तथा लावारसः नदीवेगेन प्रवहति।
- लावारसप्रवाहेण के निहन्यन्ते?
लावारसप्रवाहेण पार्श्वस्थप्रामाः नगराणि वा निहन्यन्ते।
(ग) भाषिककार्यम् –
- 'भूकम्पविशेषज्ञाः' इति कर्तृपदस्य गद्यांशे क्रियापदं किम्?
कथयन्ति - 'प्राणिनः' इति विशेष्यपदस्य विशेषणं किमस्ति?
तुच्छजीवैः
पद्यांशः – राजहंसः
एकेन राजहंसेन या शोभा सरसो भवेत्।
न सा बकसहस्रेण परितस्तीरवासिना॥
(अ) एकपदेन उत्तरत –
- राजहंसेन कस्य शोभा भवेत्?
सरसः - बकाः कुत्र निवसन्ति?
तीरे
(ब) पूर्णवाक्येन उत्तरत –
कविः बकसहस्रं किं कथयति?
कविः बकसहस्रं निरर्थकम् इति कथयति, यतः एकेन राजहंसेन सरसः या शोभा भवति, सा बकसहस्रेण न भवति।
(स) भाषिककार्यम् –
- 'एकेन राजहंसेन' अनयोः पदयोः विशेष्यपदं चिनुत।
राजहंसेन - 'शोभा' इति कर्तृपदस्य पद्यांशे क्रियापदं किम्?
भवेत्
अथवा – पद्यांशः – बुद्धिहीनः
त्यक्त्वा धर्मप्रदां वाचं परुषां योध्म्युदीरयेत्।
परित्यज्य सुखां वाचं भुडक्तेष्पक्वं विमृदधीः॥
(अ) एकपदेन उत्तरत –
- कः सुखां वाचं खादति?
बुद्धिहीनः - परुषां कः अभ्युदीरयेत्?
बुद्धिहीनः
(ब) पूर्णवाक्येन उत्तरत –
बुद्धिहीनः किं त्यक्त्वा किम् अभ्युदीरयेत्?
बुद्धिहीनः धर्मप्रदां वाचं त्यक्त्वा परुषां वाचम् अभ्युदीरयेत्।
(स) भाषिककार्यम् –
- 'धर्मप्रदां वाचम्' अत्र विशेष्यपदं किम्?
वाचम् - 'भुडक्तेष्पक्वं खादति' अत्र कर्तृपदं किम्?
बुद्धिहीनः
संवादः – रामः, लवः, कुशः
रामः – अहमत्र भवतोः जनक नामतो वेदितुमिच्छामि।
लवः – न हि जानाम्यरय नामधेयम्। न कश्चिदस्मिन् तपोवने मम नाम व्यवहरति।
रामः – अहो माहात्म्यम्!
कुशः – जानाम्यहं तव नाम।
रामः – कथय।
कुशः – निरनुक्रोशः त्वम्।
(अ) एकपदेन उत्तरत –
- 'जनक नामतो वेदितुमिच्छामि' इति कः वदति?
रामः - लवः कस्य नामधेयं न जानाति?
रामस्य
(ब) पूर्णवाक्येन उत्तरत –
लवः कथयति यत् कश्चिदपि मम नाम न व्यवहरति?
लवः कथयति यत् अस्मिन् तपोवने कश्चिदपि मम नाम न व्यवहरति।
(स) भाषिककार्यम् –
- 'भवतोः जनक नामतो वेदितुमिच्छामि' वाक्ये परिगणितं क्रियापदं किम्?
इच्छामि - 'अस्मिन् तपोवने मम नाम व्यवहरति' अत्र विशेषणपदं किम्?
तपोवने
अथवा – संवादः – सिंहः
निद्राभङ्गदुःखेन वनराजः सन्नतिं तुच्छजीवैः आतानः एवादृशः। गत्वा आन्त सर्वजन्तून् दृष्ट्वा पृच्छति –
सिंहः – (क्रोधेन गर्जन्) अहं वनराजः, किं मम राज्यं न जायते? करिगर्श न्दा च गिलित्वा एकः बकः – राजा तु रक्षकः भवति परं गतान् भक्षकः। अधि च एवम्।
(अ) एकपदेन उत्तरत –
- सिंहः कः अस्ति?
वनराजः - सिंहः किं करोति?
गर्जति
(ब) पूर्णवाक्येन उत्तरत –
सिंहः किं पृच्छति?
सिंहः पृच्छति – अहं वनराजः, किं मम राज्यं न जायते?
(स) भाषिककार्यम् –
- 'निद्राभङ्गदुःखेन' अत्र विशेषणपदं किम्?
निद्राभङ्ग - 'गर्जन्' इति क्रियापदस्य कर्तृपदं किम्?
सिंहः
खण्ड - द
प्रश्न 1: प्रार्थना-पत्र लेखन
माध्यमिक विद्यालय, जयपुरस्य दशभ्याः कक्षायाः छात्रः सुरेशः स्वस्य प्रधानाचार्य प्रति दिनद्वयस्य एकं प्रार्थना-पत्रं लिखतु।
प्रार्थना-पत्रम्
सेवायाम्,
प्रधानाचार्य महोदयः,
माध्यमिक विद्यालयः,
जयपुरम्।
विषयः – दिनद्वयस्य अवकाशार्थं प्रार्थना पत्रम्।
महोदय,
सविनयं निवेदनमस्ति यत् अहम् अस्य विद्यालयस्य दशभ्याः कक्षायाः छात्रः अस्मि। मम गृहे विवाहः अस्ति। अतः अहं दिनद्वयस्य अवकाशं प्राप्तुम् इच्छामि। कृपया मम अवकाशं स्वीकुर्वन्तु।
भवदीयः,
सुरेशः
दशमी कक्षा
प्रश्न 2: पत्र लेखन (अथवा)
मातरं प्रति अधोलिखितशब्दानां सहायतया पत्रं लिखतु।
सहायकशब्दाः: मुख्यातिधि, अध्ययनम्, अभिनयम्, पुरस्कारः, भवदीयः, पूज्य-मातृचरणाः, जयपुरम्।
पत्रम्
पूज्य-मातृचरणाः,
सादरं प्रणामः। अत्र कुशलं तत्रास्तु। मम विद्यालये एकः मुख्यातिधिः आगतवान्। तेन अहं एकम् अभिनयम् अकरवम्। मम अध्ययनं सम्यक् चलति। अहं पुरस्कारं प्राप्तवान्। भवदीयः पुत्रः।
भवदीयः,
पुत्रः
जयपुरम्।
प्रश्न 3: चित्र-वर्णनम्
अधः प्रदत्तं चित्रं दृष्ट्वा मञ्जूषायां प्रदत्तशब्दानां सहायतया संस्कृतेन अष्ट वाक्यानि निर्माय लिखतु।
मञ्जूषा: जलम्, विकसन्ति, कमलानि, उड्डीयन्ते, क्रीडन्ति, सूर्यः, डयन्ते, चित्रपतङ्गाः, कूजन्ति, बालाः।
- सूर्यः आकाशे भासते।
- जले कमलानि विकसन्ति।
- बालाः उद्याने क्रीडन्ति।
- चित्रपतङ्गाः आकाशे उड्डीयन्ते।
- पक्षिणः वृक्षेषु कूजन्ति।
- जलं स्वच्छम् अस्ति।
- बालाः प्रसन्नाः सन्ति।
- प्रकृतिः अतिरमणीया अस्ति।
प्रश्न 4: संवाद-पूर्तिः (अथवा)
उपयुक्तपदानि गृहीत्वा अध्ययनविषये द्वयोः मित्रयोः संवादं पूरयतु।
सहायकपदानि: मया, कुत्र, कदा, अतिरमणीय, गतमासे, अगच्छम्।
संवादः
महेशः – नरेश! ग्रीष्मावकाशे (i) कुत्र अगच्छः?
नरेशः – महेश! अहं ग्रीष्मावकाशे गोवा (ii) अगच्छम्।
महेशः – हे! (iii) अतिरमणीय प्रदेशः।
नरेशः – आम् (iv) मया गोवातटम् अपश्यम्।
महेशः – किं त्वं गोवामन्दिरं न (v) अपश्यः?
नरेशः – (vi) मया सह मम जननी जनकः आस्ताम्।
महेशः – त्वं (vii) कदा प्रत्यागच्छः?
नरेशः – अहं (viii) गतमासे एव आगच्छम्।
प्रश्न 5: अनुवादः
अधोलिखितेषु वाक्येषु केषाञ्चित् संस्कृतभाषायाम् अनुवादं कुरुत।
- हम दोनों चित्र देखते हैं। – आवां चित्रं पश्यावः।
- सिंह वन में रहता है। – सिंहः वने वसति।
- वह क्या पूछता है? – सः किं पृच्छति?
- गंगा हिमालय से निकलती है। – गङ्गा हिमालयात् निर्गच्छति।
- वह माता के साथ जाती है। – सा मात्रा सह गच्छति।
- यह पुस्तक है। – इदं पुस्तकम् अस्ति।