RBSE Class 12th 2011 Sanskrit Sahitya-SS-12-2-2011 Previous Year Papers
Sanskrit Sahitya-SS-12-2-2011 from the 2011 exam year is part of the Class 12th previous year papers archive on RBSE Solution. Many learners start here after finishing the textbook to see how questions were actually framed on the Rajasthan Board of Secondary Education (RBSE) paper.
Treat this question paper as a mock under gentle timing first, then as a marking exercise the second time. The introduction on this page is written only for this subject-and-year pair, not copied from other pages.
Bookmark the link if you coach juniors — the layout stays stable for search engines and classroom sharing.
Paper details
Quick reference for this previous year papers page — confirm board, class, and year & subject before you study.
| Board | RBSE |
|---|---|
| Class | Class 12th |
| Exam year | 2011 |
| Subject | Sanskrit Sahitya-SS-12-2-2011 |
| Resource type | Previous Year Papers |
| Category | RBSE Previous Year Question Papers |
| Website | RBSE Solution |
The table summarises this Previous Year Papers resource. Confirm RBSE, Class 12th, year 2011, and subject Sanskrit Sahitya-SS-12-2-2011 before studying.
RBSE Solution organises previous year papers so each URL carries chapter-specific guidance — better for students and for search engines than one generic paragraph for the whole class.
How to practise with this question paper
Stage one: read the Sanskrit Sahitya-SS-12-2-2011 question paper from 2011 without a timer and highlight command words — explain, prove, calculate, discuss. Stage two: attempt selected questions closed-book. Stage three: compare with solutions or teacher feedback.
Previous Year Papers work best when you log mistakes by topic, not only by question number. That log becomes your revision index before pre-boards.
RBSE Class 12th 2011 Sanskrit Sahitya-SS-12-2-2011
Scroll through the Previous Year Papers pages for Sanskrit Sahitya-SS-12-2-2011 (2011).
Rajasthan Board Class 12th Sanskrit Sahitya-SS-12-2-2011 2011 solved Previous Year Question Papers
उच्च माध्यमिक परीक्षा, 2012
Senior Secondary Examination - 2012
वैकल्पिक वर्ग I (OPTIONAL GROUP I – HUMANITIES)
संस्कृत साहित्य — द्वितीय पत्र
(SANSKRIT SAHITYA — Second Paper)
समय : 3¼ घण्टे
पूर्णांक : 60
परीक्षार्थिभ्यः सामान्यनिर्देशाः
- परीक्षार्थिभिः सर्वप्रथम स्वप्रश्नपत्रोपरि नामाङ्कः अनिवार्यतः लेख्यः।
- सर्वे प्रश्नाः अनिवार्याः।
- प्रत्येक प्रश्नस्योत्तरमुत्तरपुस्तिकायामेव देयम्।
- प्रत्येक प्रश्नभागस्योत्तरं क्रमानुसारमेकत्रैव लेखितव्यम्।
- प्रथम प्रश्नस्य चत्वारः (i, ii, iii एवं iv) भागाः सन्ति। प्रत्येक भागस्य उत्तरस्य चत्वारः (अ, ब, स एवं द) विकल्पाः सन्ति। समुचित विकल्पस्य उत्तराक्षरं उत्तर-पुस्तिकायां निम्नलिखित तालिकां पूरयित्वा एकस्मिन् स्थाने एव लेखनीयानि।
| प्रश्नक्रमाङ्कः | समुचित उत्तराक्षरम् |
|---|---|
| 1. (i) | |
| 1. (ii) | |
| 1. (iii) | |
| 1. (iv) |
SS-72-2-.-Sans. Sah. II | SS-519-IT | [ Turn over ]
प्रश्नपत्रम् – संस्कृतसाहित्यम् (SS-12-2-2011)
-
0) वेदाङ्गेषु इदं नास्ति—
- (अ) शिक्षा
- (ब) कल्पः
- (स) व्याकरणम्
- (द) उपनिषद्
सही उत्तर: (द) उपनिषद्
वेदाङ्गानि षट् सन्ति – शिक्षा, कल्पः, व्याकरणम्, निरुक्तम्, छन्दः, ज्योतिषम्। उपनिषदः वेदान्तभागाः सन्ति, न वेदाङ्गानि।
-
(9) भासकृतनाटकेषु महाभारतकथाश्रितं नाटकम् अस्ति —
- (अ) अभिषेकनाटकम्
- (ब) चारूदत्तम्
- (स) मध्यमव्यायोगः
- (द) प्रतिज्ञायौगन्धरायणम्
सही उत्तर: (अ) अभिषेकनाटकम्
अभिषेकनाटकम् महाभारतस्य राजसूययागानन्तरं युधिष्ठिरस्य राज्याभिषेककथाम् आधारीकरोति। चारूदत्तम् (दरिद्रचारुदत्तम्) मृच्छकटिकायाः आधारः, मध्यमव्यायोगः भीम-घटोत्कचकथाश्रितः, प्रतिज्ञायौगन्धरायणम् वत्सराजकथाश्रितम्।
-
(४) शिवराजविजयस्य सम्पूर्णा कथा निःश्वासेषु समाहिता अस्ति —
- (अ) द्वयोः
- (ब) त्रिषु
- (स) पञ्चसु
- (द) चतुर्षु
सही उत्तर: (द) चतुर्षु
शिवराजविजयस्य सम्पूर्णा कथा चतुर्षु निःश्वासेषु (अङ्केषु) समाहिता अस्ति।
-
(iv) +५ वर्षायाम् लघ्वस्थायाम् एव अनेन 'शिव-पुष्पाञ्जलिः' नामकं स्तोत्रं रचितम् —
- (अ) कलानाथ शास्त्रिणा
- (ब) विद्याधर शास्त्रिणा
- (स) प्रभाकर शास्त्रिणा
- (द) मधुकर शास्त्रिणा
सही उत्तर: (ब) विद्याधर शास्त्रिणा
विद्याधर शास्त्रिणा पञ्चमे वर्षे एव लघ्ववस्थायाम् 'शिव-पुष्पाञ्जलिः' स्तोत्रं रचितम्।
2. ‘सर्तेः तृन्’ इत्यनेन सूत्रेण कस्य द्वित्वं भवति?
‘सर्तेः तृन्’ (अष्टाध्यायी ७.४.४९) इति सूत्रेण ‘सृ’ धातोः ‘तृन्’ प्रत्यये परे द्वित्वं भवति। यथा – सर्ता → ससर्ता। अत्र ‘सृ’ धातोः ‘तृन्’ प्रत्यये परे अभ्यासस्य द्वित्वं विधीयते।
3. दूरतः सम्बोधनदशायां वाक्यस्य ‘इति’ संज्ञकः भागः विकल्पेन प्लुतः केन सूत्रेण भवति?
‘दूरतः सम्बोधने च’ (अष्टाध्यायी ८.२.८४) इति सूत्रेण दूरतः सम्बोधनदशायां वाक्यस्य ‘इति’ संज्ञकः भागः विकल्पेन प्लुतः भवति। उदाहरणम् – राम इति → राम इ३ति।
4. सोदाहरणं व्याख्या कार्या – “उपसर्गाः क्रियायोगे” अथवा “पूर्वत्रासिद्धम्”
“उपसर्गाः क्रियायोगे” (अष्टाध्यायी १.४.५९) – अस्य सूत्रस्यार्थः यत् उपसर्गाः क्रियया सह योगे गतिसंज्ञकाः भवन्ति। उदाहरणम् – प्र + हसति = प्रहसति। अत्र ‘प्र’ उपसर्गः ‘हस्’ धातुना सह योगे गतिसंज्ञकः।
“पूर्वत्रासिद्धम्” (अष्टाध्यायी ८.२.१) – अस्य सूत्रस्यार्थः यत् अष्टाध्याय्याः अष्टमाध्यायस्य द्वितीयपादतः आरभ्य त्रयः पादाः (८.२, ८.३, ८.४) पूर्वत्र (प्रथमसप्ताध्यायेषु) असिद्धाः भवन्ति। अर्थात् एतेषां पादानां कार्याणि पूर्वसूत्रैः सह विरोधे न गण्यन्ते। उदाहरणम् – ‘सत् + हितः’ इत्यत्र ‘सत्’ इत्यस्य तकारस्य ‘हि’ इत्यस्य हकारेण सह संयोगे ‘सद्धितः’ इति रूपं भवति, अत्र अष्टमाध्यायस्य नियमाः पूर्वत्र असिद्धाः।
5. अधोलिखितपदयोः प्रमुखसूत्रनिर्देशपूर्वकं रूपसिद्धिः क्रियताम्
(क) सेवितः – सेव् + क्त (क्तप्रत्ययः) → सेव् + इट् + त (सार्वधातुकत्वात् इट् आगमः) → सेवितः। सूत्रम् – ‘क्तस्य च वर्तमाने’ (३.२.१०२) इति क्तप्रत्ययः।
(ख) शिवेभिः – शिव + भिस् (तृतीयाबहुवचनम्) → शिव + ऐस् (अतः भिस् स्थाने ऐस् आदेशः) → शिवैः। सूत्रम् – ‘सुप्तिङन्तं पदम्’ (१.४.१४) इत्यतः सुप् प्रत्ययाः। ‘अतः भिस् ऐस्’ (७.१.९) इति सूत्रेण भिसः ऐस् आदेशः।
6. अपाये अर्थे का विभक्तिः भवति?
अपाये अर्थे (पृथक्त्वे, वियोगे) पञ्चमी विभक्तिः भवति। यथा – ‘वृक्षात् पत्रं पतति’ (वृक्षात् – पञ्चमी)। सूत्रम् – ‘अपादाने पञ्चमी’ (२.३.२८) इति।
प्रश्नपत्रम् – संस्कृतसाहित्यम् (SS-12-2-2011)
प्रश्न 1. अधोलिखितेषु रेखांकितपदेषु प्रयुक्त विभक्तेः विधायक सूत्र वार्तिक वा लिखत —
- मुक्तये भजति ।
उत्तरम्: "चतुर्थी सम्प्रदाने" (1.4.32) इति सूत्रेण मुक्तये इति पदे चतुर्थी विभक्तिः प्रयुक्ता। - मासेन अधीतः ग्रन्थः ।
उत्तरम्: "कालाध्वनोः अत्यन्तसंयोगे" (2.3.5) इति सूत्रेण मासेन इति पदे तृतीया विभक्तिः प्रयुक्ता। - कवीनाम् कालिदासः श्रेष्ठः ।
उत्तरम्: "षष्ठी हेतुप्रयोगे" (2.3.26) इति सूत्रेण कवीनाम् इति पदे षष्ठी विभक्तिः प्रयुक्ता।
प्रश्न 2. अधोलिखितसूत्रस्य सोदाहरणं व्याख्या करणीया —
‘सत्’ अथवा ‘आख्यातोपयोगे’
प्रश्न 3. अधोलिखितेषु अशुद्धवाक्येषु द्वे शुद्धं कृत्वा लिखत —
- सा स्त्री चोरेण बिभेति ।
शुद्धम्: सा स्त्री चोरात् बिभेति । (भी धातोः तृतीया स्थाने पञ्चमी प्रयोक्तव्या) - दैत्येषु हरिः अलम् ।
शुद्धम्: दैत्यान् हरिः अलम् । (अलम् योगे द्वितीया प्रयोक्तव्या) - तं जनकं नमः ।
शुद्धम्: तस्मै जनकाय नमः । (नमः योगे चतुर्थी प्रयोक्तव्या)
प्रश्न 4. अधोलिखितेषु पदयोः संस्कृते वाक्यरचनां कुरुत —
- अये
वाक्यरचना: अये ! अत्र कः आगच्छति ? - स्पृहयति
वाक्यरचना: बालः फलं स्पृहयति । - अध्यास्ते
वाक्यरचना: राजा सिंहासनम् अध्यास्ते ।
प्रश्न 5. कां आवश्यकतां पूरयितुं कल्पसूत्राणां रचना जाता ?
प्रश्न 6. राज्ञः दुष्यन्तस्य शकुन्तलया सह सुखदं पुनर्मिलनम् अभिज्ञानशाकुन्तलस्य कस्मिन् अङ्के वर्तते ?
प्रश्न 7. कः गद्य-ग्रन्थः पित्रा आरब्धः पुत्रेण च समाप्तः ?
प्रश्न 8. कस्य काव्योपरि ‘गुलाबचन्द्रचूलेटः’ ‘माघ’ पुरस्कारेण विभूषितः ?
प्रश्न 9. श्रीपद्मदत्त ओझा साम्यवादेन प्रभावितः भूत्वा किम् ऐतिहासिक महाकाव्यम् अरचयत् ?
प्रश्न 16
अधोलिखितेषु कस्यापि एकस्य व्यक्तित्वं कृतित्वञ्च दिनांक लिखत — 3
- आचार्य मधुकरशास्त्री
- श्रीकृष्णरामभट्ट
- श्रीनवलकिशोर शास्त्री कांकर
अथवा
अधोलिखितरचनानां लेखकानां नामानि लेखनीयानि —
- इन्द्रविजयः
- प्रतिवेशिनीकथा
- उद्योगलहरी
- आषाढस्य प्रथमदिवसे
- वैदिक विज्ञानम्
- दशकण्ठवधम्
समाधानम् (विकल्प 1: आचार्य मधुकरशास्त्री)
व्यक्तित्वम्: आचार्य मधुकरशास्त्री संस्कृतसाहित्यस्य प्रसिद्धः विद्वान् आसीत्। ते जयपुरनगरे अध्यापनकार्यं कुर्वन्तः अनेकान् शिष्यान् संस्कृतभाषायां निपुणान् अकुर्वन्। तेषां व्यक्तित्वं सरलं, विनम्रं च आसीत्।
कृतित्वम्: तेषां प्रमुखरचनासु 'वैदिक विज्ञानम्' (वैदिकविषयकः ग्रन्थः), 'उद्योगलहरी' (काव्यम्), 'प्रतिवेशिनीकथा' (कथासंग्रहः) च प्रसिद्धाः सन्ति। एते ग्रन्थाः संस्कृतसाहित्ये महत्त्वपूर्णं स्थानं धारयन्ति।
प्रश्न 17
अधोलिखितेषु गद्यांशयोः हिन्दीभाषायाम् आंग्लभाषायां वा व्याख्या कार्या — (1+3)+(1+3)=8
(क) ऊँ मे मनसि प्रतिष्ठिता मनो मे वाचि प्रतिष्ठितमाविरावीर्म एधि । वेदस्य म आणीस्थः श्रुतं मे मा प्रहासीः । अनेनाधीतेनाहोरात्रान्संदधाम्यूतं वदिष्यामि । तन्मामवतु । तद्वक्तारमवतु । अवतु मामवतु वक्तारमवतु ।
अथवा
(ख) अथ प्रियसखो वैश्यः नाम कथमपि लब्धप्रवेशः कन्दर्पसायकप्रहारविवशं कन्दर्पकेतुम् उवाच - सखे ! किम् एतदसाम्प्रतम् असाधुजनोचितम् आश्रितोऽस्ति । तवैतदालोक्य चरितं वितर्कदोलासु निवसन्ति । खलाः पुनः तत्तदनिष्टोद्भावनरसोत्तरं खलहृदयं भवति ।
समाधानम् (गद्यांश 'क' की व्याख्या)
हिन्दी व्याख्या: "ऊँ मेरे मन में स्थित हो, मन मेरी वाणी में स्थित हो, वह मेरे लिए प्रकट हो। वेद का मैं आश्रय हूँ, मेरी श्रुति (ज्ञान) मुझसे दूर न हो। इस अध्ययन से मैं दिन-रात को जोड़ता हूँ, सत्य बोलूँगा। वह (वेद) मेरी रक्षा करे, वह वक्ता की रक्षा करे। मेरी रक्षा करे, वक्ता की रक्षा करे।"
आंग्ल व्याख्या: "Om, may it be established in my mind, may my mind be established in my speech, may it be manifest to me. I am the support of the Veda, may my learning not forsake me. Through this study, I connect day and night; I will speak the truth. May that (Veda) protect me, may it protect the speaker. Protect me, protect the speaker."
व्याख्या सार: यह मंत्र वेदाध्ययन की पवित्रता और सत्यनिष्ठा पर बल देता है। इसमें वक्ता वेद के प्रति समर्पण और ज्ञान की रक्षा की प्रार्थना करता है।
समाधानम् (गद्यांश 'ख' की व्याख्या)
हिन्दी व्याख्या: "तब प्रिय सखा वैश्य ने किसी प्रकार प्रवेश पाकर कामदेव के बाणों से पीड़ित कन्दर्पकेतु से कहा - हे सखे! यह क्या अनुचित और दुष्टजनों के योग्य कार्य तुमने अपनाया है? तुम्हारे इस चरित्र को देखकर लोग संदेह के झूले में झूलते हैं। दुष्ट लोग तो बार-बार बुराइयाँ उत्पन्न करने के रस में उनका हृदय लगा रहता है।"
आंग्ल व्याख्या: "Then the dear friend, a Vaishya, having somehow gained entry, said to Kandarpaketu, who was helpless due to the attack of Cupid's arrows - O friend! What is this improper and unworthy conduct that you have adopted? Seeing your behavior, people swing on the swings of doubt. The wicked, however, repeatedly delight in creating evils, their hearts are immersed in that."
व्याख्या सार: यह संवाद मित्र द्वारा नायक को उसके अनुचित व्यवहार के लिए फटकारने का है। इसमें दुष्टों की प्रवृत्ति का भी वर्णन है।
प्रश्न 7 (ख) – गद्यांश की व्याख्या
गद्यांश: ततो तेन खड्गमादाय तदनुसरणक्रमेण नगराद् बहिर्जगाम। गत्वा च वीरवरेण रुदती रूपयौवनसम्पन्ना सर्वालंकारभूषिता काचित् स्त्री दृष्टा, पृष्टा च – 'का त्वम्, किमर्थ रोदिषि?' इति। सा अवदत् – अहं राजलक्ष्मीः, चिरादेतस्य भुजच्छायायां महता सुखेन स्थिता, इदानीमन्यत्र गमिष्यामि।
अथवा
संन्यासिन्! संन्यासिन्! विरम। न वयं दौवारिकाः ब्रह्मणोऽप्याज्ञां प्रतीक्षामहे, किन्तु यो वैदिकधर्मरक्षात्रती, यश्च संन्यासिनां ब्रह्मचारिणां तपस्विनाञ्च संन्यासस्य ब्रह्मचर्यस्य तपसश्चान्तरायाणां हन्ता, येन च वीर-प्रसविनी इयम् उच्यते कोड्डणदेशभूमिः, तस्यैव महाराजशिववीरस्याज्ञां वयं शिरसा वहामः।
व्याख्या (प्रथम गद्यांश): तदनन्तर वीरवरेण (श्रेष्ठ वीर ने) खड्ग उठाकर उसके पीछे-पीछे नगर से बाहर जाकर देखा कि एक स्त्री रो रही है, जो रूप-यौवन से सम्पन्न और सर्व आभूषणों से विभूषित है। वीर ने पूछा – 'तू कौन है? क्यों रोती है?' उसने उत्तर दिया – 'मैं राजलक्ष्मी हूँ। बहुत समय से इसकी भुजाओं की छाया में बड़े सुख से रही, अब दूसरी जगह जाऊँगी।'
व्याख्या (द्वितीय गद्यांश): हे संन्यासी! हे संन्यासी! रुक जाओ। हम द्वारपाल ब्रह्मा की भी आज्ञा की प्रतीक्षा नहीं करते, बल्कि जो वैदिक धर्म की रक्षा के लिए व्रती है, जो संन्यासियों, ब्रह्मचारियों और तपस्वियों के संन्यास, ब्रह्मचर्य और तप में विघ्न डालने वालों का नाश करने वाला है, और जिसके कारण यह कोड्डण देश वीरों को जन्म देने वाली कही जाती है, उस महाराज शिववीर की आज्ञा को हम शिरोधार्य करते हैं।
प्रश्न 8 – गद्यांशों की संस्कृत में व्याख्या (3+3+2=8 अंक)
(क) गद्यांश: एकस्मिन्नहनि महीपतिः अयशोलेखां द्रष्टुं तत्प्रासादमाजगाम। सा च किमपि वक्तुकामापि लज्जावशात् तूष्णीं दधौ। राजा तां प्रपच्छ – वल्लभे! निश्शङ्कं वद, किमपि निगदितुमिच्छसि। सा प्राह – देव! सत्यं मे भवतीति। तत्प्रकथनात् बिभेति मे हृदयम्। अभयदानं चेद् दीयते तर्हि वच्मि।
अथवा
अमात्यः निखिलमपि नगरं भ्रमन् कमपि मूर्खं न अपश्यत्, यं विदुषे गृहं दद्यात्। स तत्र सर्वत्र भ्रमन् कस्यचित् कुविन्दस्य गृहं वीक्ष्य कुविन्दं प्राह – 'कुविन्द! गृहात् निःसर। तव गृहं विद्वान् एष्यति' इति।
व्याख्या (प्रथम गद्यांश): एकस्मिन् दिने राजा अयशोलेखाम् (अपयश की पत्रिका) द्रष्टुं तस्याः प्रासादम् आगच्छत्। सा (अयशोलेखा) किमपि वक्तुं कामयमाना अपि लज्जया मौनम् आस्थिता। राजा ताम् अपृच्छत् – 'हे प्रिये! निःशङ्कं वद, किमपि वक्तुम् इच्छसि?' सा अवदत् – 'हे देव! सत्यं मे भवति। तस्य प्रकथनात् मम हृदयं बिभेति। यदि अभयदानं दीयते, तर्हि वदामि।'
व्याख्या (द्वितीय गद्यांश): अमात्यः सम्पूर्णं नगरं भ्रमन् अपि कमपि मूर्खं न अपश्यत्, यस्मै विदुषे गृहं दद्यात्। सः सर्वत्र भ्रमन् कस्यचित् तन्तुवायस्य (कुविन्दस्य) गृहं दृष्ट्वा तन्तुवायम् अवदत् – 'हे तन्तुवाय! गृहात् निर्गच्छ। तव गृहं विद्वान् आगमिष्यति' इति।
भाग्य विधात्रा यल्लिखितं तन्मार्जितुं कः समर्थः?
चेसप्पा शनैः शनैः उत्थितुमपि चाक्षमः अभवत्। अजापालकैः समुत्थापितः। तस्य दुर्दशां वीक्ष्य तेऽपि दुःखिताः सञ्जाताः। ते चेसप्पां सर्वं वृत्तान्तमपृच्छन्। चेसप्पा “सर्वं भाग्याधीनम्” इति कथयामास।
अथवा
अनेन ज्ञायते यत् श्रद्धया विनयेन श्रेयसां समभिवादनेन च नरः सर्वत्र श्रेयः समधिगच्छति। हन्त, अन्धानुकरणशीलोऽस्मिन् समये शनैः शनैः अस्माभिः स्पेक्ष्यते। बालकाः विद्यालयेषु प्रथमदर्शने 'हाय' इति शब्देन परस्परम् अभिवादयन्ति, ज्येष्ठानां च चरणवन्दना तु दूरे जाता।
प्रश्नाः
9. अधोलिखितेषु केषाञ्चित् चतुर्णां प्रश्नानाम् उत्तराणि संस्कृते लेखनीयानि – 4×1=4
-
(i) “कण्टकेनैव कण्टकम्” सूक्तिः इयं पाठ्यपुस्तकस्य किं नाम्नि पाठे अस्ति?
उत्तरम्: “कण्टकेनैव कण्टकम्” इति सूक्तिः “सूक्तिसुधा” पाठे विद्यते।
-
(ii) नेत्रदानेन चकितेन्द्रः किं फलम् अदात्?
उत्तरम्: नेत्रदानेन चकितेन्द्रः स्वर्गलोकम् अदात्।
-
(iii) केन परितुष्टः शक्तिकुमारः कुत्र नीतवान्?
उत्तरम्: स्वसेवया परितुष्टः शक्तिकुमारः तं स्वगृहम् नीतवान्।
-
(iv) कीदृशाः जनाः “गुरूपदेशः” पाठानुसारेण उपदेशानां भाजनानि भवन्ति?
उत्तरम्: “गुरूपदेशः” पाठानुसारेण विनीताः जनाः उपदेशानां भाजनानि भवन्ति।
-
(v) नवनवतिराज्ञीषु अतुलरूपवती कनिष्ठा च का राज्ञी आसीत्?
उत्तरम्: नवनवतिराज्ञीषु अतुलरूपवती कनिष्ठा च राज्ञी सुशीला आसीत्।
-
(vi) “अपूर्वो यमात्मविश्वासः” पाठानुसारेण केन भोजनेन नृपतिः परां तृप्तिम् अन्वभवत्?
उत्तरम्: “अपूर्वो यमात्मविश्वासः” पाठानुसारेण स्वयम्पाकेन भोजनेन नृपतिः परां तृप्तिम् अन्वभवत्।
-
(vii) कपोत्याः दयनीयां स्थितिं दृष्ट्वा राजा कां प्रतिज्ञाम् अकरोत्?
उत्तरम्: कपोत्याः दयनीयां स्थितिं दृष्ट्वा राजा “अद्यप्रभृति मांसं न भोक्ष्ये” इति प्रतिज्ञाम् अकरोत्।
-
(viii) “संयमः खलु जीवनम्” पाठानुसारेण सर्वासां विपदानां मूलकारणं किम् अस्ति?
उत्तरम्: “संयमः खलु जीवनम्” पाठानुसारेण सर्वासां विपदानां मूलकारणं असंयमः अस्ति।
55–72-2-.-$675. Sah. II | SS-5I9-II |
प्रश्नपत्रम् – संस्कृतसाहित्यम् (SS-12-2-2011)
20. अधोलिखितेषु कस्यचिदेकस्य विषयोपरि संस्कृतभाषायां दशवाक्यानां लघुलेखः लेख्यः — (4 अङ्काः)
- (क) शैक्षिक-भ्रमणम्
- (ख) धर्मो रक्षति रक्षितः
- (ग) सर्वं प्रियं चारुतरम्
निर्देशः – एतेषां त्रयाणां विषयाणां मध्ये कस्यापि एकस्य विषये संस्कृतभाषायां दश वाक्यानि लिखित्वा लघुलेखं रचयितुम् अर्हति।
21. अधोलिखितेषु कस्यचिदेकस्योपरि संस्कृते पञ्चसप्ततिः शब्दात्मकः लेखः लेखनीयः — (6 अङ्काः)
- (क) एकतायाः महत्त्वम्
- (ख) सर्वे गुणाः काञ्चनमाश्रयन्ति
- (ग) उद्योगस्य महिमा
निर्देशः – एतेषां त्रयाणां विषयाणां मध्ये कस्यापि एकस्य विषये संस्कृतभाषायां पञ्चसप्ततिः (75) शब्दात्मकः लेखः लेखनीयः।
— पृष्ठम् 7 —