RBSE Class 9th 2026 HALF-YEARLY-SANSKRITAM-906 Previous Year Papers

Class 9th students hunting authentic previous year papers for HALF-YEARLY-SANSKRITAM-906 (2026) land here for a reason: the paper below matches how RBSE assessments are remembered from that year. RBSE Solution does not mix years on one page; each combination gets its own notes.

Skim the overview sections, then work through the scanned pages. Pair this practice with RBSE books and solutions when you need to relearn a concept a question exposed.

Paper details

Quick reference for this previous year papers page — confirm board, class, and year & subject before you study.

Board RBSE
Class Class 9th
Exam year 2026
Subject HALF-YEARLY-SANSKRITAM-906
Resource type Previous Year Papers
Category RBSE Previous Year Question Papers
Website RBSE Solution

The table summarises this Previous Year Papers resource. Confirm RBSE, Class 9th, year 2026, and subject HALF-YEARLY-SANSKRITAM-906 before studying.

RBSE Solution organises previous year papers so each URL carries chapter-specific guidance — better for students and for search engines than one generic paragraph for the whole class.

Turning 2026 papers into insight

One HALF-YEARLY-SANSKRITAM-906 paper reveals style; several from the same year reveal pattern. After this page, open sibling subjects listed below to see whether marks cluster in certain units.

Keep rough work dated in your notebook. Examiners in Class 9th expect clear numbering even in practice sessions.

RBSE Class 9th 2026 HALF-YEARLY-SANSKRITAM-906

Scroll through the Previous Year Papers pages for HALF-YEARLY-SANSKRITAM-906 (2026).

RBSE Class 9th 2026 HALF-YEARLY-SANSKRITAM-906 Previous Year Papers 0
https://rbsesolution.com
RBSE Class 9th 2026 HALF-YEARLY-SANSKRITAM-906 Previous Year Papers 1
https://rbsesolution.com
RBSE Class 9th 2026 HALF-YEARLY-SANSKRITAM-906 Previous Year Papers 2
https://rbsesolution.com
RBSE Class 9th 2026 HALF-YEARLY-SANSKRITAM-906 Previous Year Papers 3
https://rbsesolution.com

Rajasthan Board Class 9th HALF-YEARLY-SANSKRITAM-906 2026 solved Previous Year Question Papers

कक्षा 9वीं अर्द्ध वार्षिक परीक्षा, 2025-26
Class 9th Half Yearly Examination, 2025-26

संस्कृतम् / SANSKRITAM [906]

सामान्यनिर्देशाः / General Instructions:

  1. सर्वे प्रश्नाः अनिवार्याः। (All questions are compulsory.)
  2. प्रत्येक प्रश्नस्योत्तरं उत्तरपुस्तिकायामेव लेखनीयम्। (Write answers only in the answer book.)
  3. प्रत्येक प्रश्नभागस्य उत्तरं क्रमानुसारमेकत्रैव लेखितव्यम्। (Answers to each section must be written in order at one place.)

खण्ड-अ (वस्तुनिष्ठ प्रश्नाः) - 7 अंकाः

प्रत्येक प्रश्नस्य 1 अंकः। (1×7=7)

  1. का पुरा लघ्वी भवति?

    • (अ) दुर्जनानां मैत्री
    • (ब) सज्जनानां मैत्री
    • (स) पुण्यानां मैत्री
    • (द) सर्वं सत्यम्

    उत्तरम्: (ब) सज्जनानां मैत्री

    स्पष्टीकरणम्: सज्जनानां मैत्री सदा लघ्वी (सरला) भवति, न तु दुर्जनानाम्।

  2. "वाक्यम्" नामक पाठस्य क्रमः कः अस्ति?

    • (अ) चतुर्थः
    • (ब) प्रथमः
    • (स) द्वितीयः
    • (द) सप्तमः

    उत्तरम्: (ब) प्रथमः

    स्पष्टीकरणम्: "वाक्यम्" पाठः प्रथमः पाठः अस्ति।

  3. नन्दिन्याः पादप्रहारैः कः स्फुरति?

    • (अ) मल्लिका
    • (ब) चन्दनः
    • (स) कुसुमः
    • (द) पादपः

    उत्तरम्: (ब) चन्दनः

    स्पष्टीकरणम्: नन्दिन्याः पादप्रहारैः चन्दनः स्फुरति (प्रकटीभवति)।

  4. "स्वर्णकाकः" कथा कस्मात् गृहीता अस्ति?

    • (अ) विश्वकथाशतकम्
    • (ब) चाणक्यनीतिः
    • (स) हितोपदेशः
    • (द) रामायणम्

    उत्तरम्: (स) हितोपदेशः

    स्पष्टीकरणम्: "स्वर्णकाकः" कथा हितोपदेशात् गृहीता अस्ति।

  5. "रामः" शब्दस्य षष्ठी विभक्तेः रूपम् अस्ति -

    • (अ) रामाभ्याम्
    • (ब) रामस्य
    • (स) रामेण
    • (द) रामाय

    उत्तरम्: (ब) रामस्य

    स्पष्टीकरणम्: "राम" शब्दस्य षष्ठी विभक्तेः एकवचनं रूपम् "रामस्य" अस्ति।

  6. "पठ्" धातोः लट्लकारे मध्यमपुरुष बहुवचनम् अस्ति -

    • (अ) पठति
    • (ब) पठतः
    • (स) पठथः
    • (द) पठन्ति

    उत्तरम्: (स) पठथः

    स्पष्टीकरणम्: "पठ्" धातोः लट्लकारे मध्यमपुरुष बहुवचनं रूपम् "पठथः" अस्ति।

  7. "इदम्" शब्दस्य पुल्लिङ्गे षष्ठी विभक्तेः एकवचनं रूपम् अस्ति -

    • (अ) अनया
    • (ब) अस्य
    • (स) अनेन
    • (द) अस्मात्

    उत्तरम्: (ब) अस्य

    स्पष्टीकरणम्: "इदम्" शब्दस्य पुल्लिङ्गे षष्ठी विभक्तेः एकवचनं रूपम् "अस्य" अस्ति।

खण्ड-ब (रिक्तस्थानपूर्तिः) - 5 अंकाः

निर्देशानुसारं रिक्तस्थानानि पूरयत - (1×5=5)

  1. जनः गृहात् बहिः आगच्छति। (गृह शब्दस्य पञ्चमी एकवचनम्)

    उत्तरम्: गृहात्

    स्पष्टीकरणम्: "गृह" शब्दस्य पञ्चमी एकवचनम् "गृहात्" भवति।

  2. सः सखीभिः धर्मयात्राय गच्छति स्म। (सखी शब्दस्य तृतीया बहुवचनम्)

    उत्तरम्: सखीभिः

    स्पष्टीकरणम्: "सखी" शब्दस्य तृतीया बहुवचनम् "सखीभिः" भवति।

  3. उपसर्गाः द्वाविंशतिः सन्ति। (विंशतिः / द्वाविंशतिः)

    उत्तरम्: द्वाविंशतिः

    स्पष्टीकरणम्: संस्कृतभाषायाम् उपसर्गाः द्वाविंशतिः (22) सन्ति।

  4. सः सीतया सह गच्छति। (सीता शब्दस्य तृतीया एकवचनम्)

    उत्तरम्: सीतया

    स्पष्टीकरणम्: "सीता" शब्दस्य तृतीया एकवचनम् "सीतया" भवति।

  5. सः लिखति। (लिख् धातोः लट्लकारः प्रथमपुरुष एकवचनम्)

    उत्तरम्: लिखति

    स्पष्टीकरणम्: "लिख्" धातोः लट्लकारे प्रथमपुरुष एकवचनम् "लिखति" भवति।

अपठित गद्यांश

गद्यांशः

सूर्यः प्रातःकाले पूर्वस्यां दिशायामुदेति। प्रातःकाले सूर्यस्य प्रकाशः अन्धकारम् अपनयति। तदा प्रकृतिः शोभा रमणीया भवति। शीतलः मन्दः पवनः वहति। खगाः वृक्षेषु मधुरं कूजन्ति। उपवनेषु पुष्पाणि सरोवरेषु च कमलानि विकसन्ति। विकसितानां पुष्पाणामुपरि भ्रमराः मधुरं गुञ्जन्ति। आश्रमेषु मुनयः सूर्यं नमन्ति स्तुतिं च भजन्ति। ग्रामेषु कृषकाः प्रातःकृत्यं कृत्वा हलसहितान् बलीवर्दान् योजयित्वा क्षेत्राणि प्रति गच्छन्ति। जनाः उपवनेषु भ्रमणं कुर्वन्ति। छात्राः विद्यालयं गच्छन्ति। ते तत्र पाठान् पठन्ति लेखान् च लिखन्ति। मानवजीवने सूर्यस्य अत्यधिकं महत्त्वमस्ति। अस्यैव प्रकाशे सर्वः व्यवहारः प्रचलति। अस्य दिनपति-रवि-दिनमणि इत्यादीनि अनेकानि अभिधानानि सन्ति। गायत्रीमन्त्रः सूर्यस्य स्तुतिं करोति।

प्रश्नाः

  1. (1) अस्य गद्यांशस्य समुचितं शीर्षकं लिखत।

    उत्तरम्: सूर्यस्य महत्त्वम् / प्रातःकालीनदृश्यम् / सूर्यप्रकाशस्य महिमा (इत्यादिषु एकम्)

  2. (2) एकपदेन उत्तरत -

    1. सूर्यस्य प्रकाशः कम् अपनयति?

      उत्तरम्: अन्धकारम्

    2. खगाः कुत्र कूजन्ति?

      उत्तरम्: वृक्षेषु

  3. (3) पूर्णवाक्येन उत्तरत -

    1. प्रातःकाले कृषकाः किं कुर्वन्ति?

      उत्तरम्: प्रातःकाले कृषकाः प्रातःकृत्यं कृत्वा हलसहितान् बलीवर्दान् योजयित्वा क्षेत्राणि प्रति गच्छन्ति।

    2. मुनयः प्रातःकाले किं कुर्वन्ति?

      उत्तरम्: मुनयः प्रातःकाले सूर्यं नमन्ति स्तुतिं च भजन्ति।

  4. (4) “छात्राः विद्यालयं गच्छन्ति।” इत्यत्र क्रियापदं किम्?

    उत्तरम्: गच्छन्ति

  5. (5) अस्मिन् गद्यांशे “वहति” इति क्रियापदस्य कर्तृपदं किम् प्रयुक्तम्?

    उत्तरम्: पवनः

  6. (6) “शीतलः मन्दः” पदयोः विशेषणं पदं किम्?

    उत्तरम्: शीतलः, मन्दः (उभयम्)

  7. (7) प्रस्तुतगद्यांशे “अन्धकारम्” इत्यस्य विलोमपदं किम्?

    उत्तरम्: प्रकाशः


अपठित गद्यांशः (द्वितीयः)

गद्यांशः

एकस्मिन् वने एकः काकः आसीत्। सः अतीव बुभुक्षितः आसीत्। सः भोजनम् अन्वेषणं कुर्वन् तत्र अत्र भ्रमति। सः एकां रोटिकाम् अपश्यत्। बुभुक्षितः काकः तां रोटिकां खादितुं तत्परः अभवत्। तत्र एकः मार्जारः आसीत्। सः अतीव चतुरः आसीत्। सः काकस्य प्रशंसाम् अकरोत्। “तव स्वरः अतीव मधुरः अस्ति। भवान् गीतं गायतु” इति उक्तवान्। यदा सः गीतं गायति तदा रोटिका मुखात् पतति। मार्जारः रोटिकां खादति धावति च।

प्रश्नाः

  1. (1) एकपदेन उत्तरत -

    1. बुभुक्षितः कः आसीत्?

      उत्तरम्: काकः

    2. अन्ते रोटिकां कः खादति?

      उत्तरम्: मार्जारः

  2. (2) पूर्णवाक्येन उत्तरत -

    1. मार्जारः कीदृशः आसीत्?

      उत्तरम्: मार्जारः अतीव चतुरः आसीत्।

    2. गीतं कः गायति?

      उत्तरम्: काकः गीतं गायति।

  3. (3) मञ्जूषातः पदानि चित्वा रिक्तस्थानानि पूरयत -

    (मञ्जूषा: मार्जारः, काकः, रोटिका, वनम्)

    1. एकस्मिन् ______ एकः काकः आसीत्।
    2. बुभुक्षितः ______ तां रोटिकाम् अपश्यत्।

    उत्तरम्: (अ) वने (ब) काकः

  4. (4) “बुभुक्षितः काकः” इत्यनयोः पदयोः विशेषणं पदं किम्?

    उत्तरम्: बुभुक्षितः

  5. (5) “सः अतीव बुभुक्षितः आसीत्।” अत्र “सः” सर्वनाम्नः संज्ञा किम्?

    उत्तरम्: काकः


खण्ड - ब

  1. अधोलिखितयोः शब्दयोः सन्धिः/विच्छेदं कृत्वा सन्धेः नामापि लिखत -

    1. नरः + हरः

      उत्तरम्: नरहरः (विसर्गसन्धिः / उत्वसन्धिः)

    2. महेशः

      उत्तरम्: महा + ईशः (गुणसन्धिः)

  2. शब्दयोः समास/विग्रहं कृत्वा समासस्य नामापि लिखत -

    1. नरपुरुषः

      उत्तरम्: नरः पुरुषः (कर्मधारयसमासः)

    2. राजपुरुषः

      उत्तरम्: राज्ञः पुरुषः (षष्ठीतत्पुरुषसमासः)

  3. वाक्ययोः रेखाङ्कितपदे विभक्तिं तत्कारणं च लिखत -

    1. छात्राः विद्यालयं प्रति गच्छन्ति।

      उत्तरम्: प्रति – द्वितीया विभक्तिः (गतिकर्मकः)

    2. रमेशः पुत्रेण सह आगच्छति।

      उत्तरम्: पुत्रेण – तृतीया विभक्तिः (सहयोगार्थे)

  4. अधोलिखितवाक्ययोः रेखाङ्कितपदमाधृत्य प्रश्ननिर्माणं कुरुत -

    1. राजीवः गृहम् गच्छति।

      उत्तरम्: राजीवः कुत्र गच्छति?

    2. मोहनः फलम् खादति।

      उत्तरम्: मोहनः किम् खादति?

    3. सः पुस्तकम् पठति।

      उत्तरम्: सः किम् पठति?

    4. कुक्कुरः मानुषाणाम् मित्रम् अस्ति।

      उत्तरम्: कुक्कुरः केषाम् मित्रम् अस्ति?

  5. स्वपाठ्यपुस्तकात् कण्ठस्थं श्लोकद्वयं लिखत यः अस्मिन् प्रश्नपत्रे नास्ति।

    प्रश्नपत्रम् – संस्कृतम् (906) – अर्धवार्षिक परीक्षा – पृष्ठम् ३

    प्रश्नः – अधोलिखितं गद्यांशं पठित्वा एतदाधारितान् प्रश्नानाम् उत्तराणि यथानिर्देशं लिखत –

    तस्मिन्नेव ग्रामे एका अपरा लुब्धा वृद्धा न्यवसत्। तस्याम् अपि एका पुत्री आसीत्। ईर्ष्यया सा तस्य स्वर्णकाकस्य रहस्यं ज्ञातवती। सूर्यातपे तण्डुलान् निश्शोष्य तयापि स्वसुता रक्षार्थं नियुक्ता। तथैव स्वर्णकाकः तण्डुलान् भक्षयत् तामपि तण्डुलैः अताडयत्। प्रातस्तत्र गत्वा सा पुत्री निर्मत्सरन्ती प्रावोचत् – “भो नीचकाक! अहमागता, मह्यं तण्डुलमूल्यं प्रदत्”। काकोऽवदत् – “अहं त्वत्कृते सोपानम् अवतारयामि। तत्कथय स्वर्णमयं रजतमयं ताम्रमयं वा।” क्रुद्धया बालिकया उक्तम् – “स्वर्णमयेन सोपानेन अहम् आगच्छामि।” ततः स्वर्णकाकस्तत्कृते ताम्रमयं सोपानमेव प्रायच्छत्। स्वर्णकाकस्तां भोजनमपि ताम्रमाजने एव अकारयत्।

    (१) एकपदेन उत्तरत –

    1. क्रुद्धा बालिका कस्मिन् भाजने भोजनम् अकारयत्?
      उत्तरम् – ताम्रमाजने।
    2. लुब्धा वृद्धा कति पुत्री आसीत्?
      उत्तरम् – एका।

    (२) पूर्णवाक्येन उत्तरत –

    1. तस्मिन्नेव ग्रामे एका अपरा का आसीत्?
      उत्तरम् – तस्मिन्नेव ग्रामे एका अपरा लुब्धा वृद्धा आसीत्।
    2. स्वर्णकाकस्तत्कृते कीदृशं सोपानमेव प्रायच्छत्?
      उत्तरम् – स्वर्णकाकस्तत्कृते ताम्रमयं सोपानमेव प्रायच्छत्।

    (३) भाषिक कार्यम् –

    1. “न्यवसत्” इति क्रियापदस्य पर्यायपदं चित्वा लिखत।
      उत्तरम् – अवसत्।
    2. “लुब्धा” इति विशेषणस्य विशेष्यपदं किम्?
      उत्तरम् – वृद्धा।

    अथवा – अधोलिखितं गद्यांशं पठित्वा एतदाधारितान् प्रश्नानाम् उत्तराणि यथानिर्देशं लिखत –

    सः वणिक् धनिकस्य पुत्रं स्नानार्थं नदीं प्रति नयति। तत्र नीत्वा तं सः वणिक् गुहायां योजितवान्। अथः धनिकः यदा तेन सह पुत्रम् अपश्यत् तदा पृष्टवान् – मम शिशुः कुत्रास्ति? सः अवदत् यत् तव पुत्रः श्येनेन अपहतः। तदा उभौ विवदमानौ न्यायालयं प्रति गतौ, यत्र न्यायाधिकारिणः न्यायं कृतवन्तः।

    (१) एकपदेन उत्तरत –

    1. वणिक् धनिकस्य पुत्रं स्नानार्थं कुत्र नयति?
      उत्तरम् – नदीम्।
    2. कः अवदत् – मम शिशुः कुत्रास्ति?
      उत्तरम् – धनिकः।

    (२) पूर्णवाक्येन उत्तरत –

    1. कौ विवदमानौ न्यायालयं प्रति गतौ?
      उत्तरम् – वणिक् धनिकश्च विवदमानौ न्यायालयं प्रति गतौ।
    2. यत्र न्यायाधिकारिणः किं कृतवन्तः?
      उत्तरम् – यत्र न्यायाधिकारिणः न्यायं कृतवन्तः।

    (३) भाषिक कार्यम् –

    1. “पृष्टवान्” क्रियापदस्य गद्यांशे कर्तृपदं किं प्रयुक्तम्?
      उत्तरम् – धनिकः।
    2. “अपहतः” इति विशेषणस्य विशेष्यपदं किम्?
      उत्तरम् – पुत्रः।

    प्रश्नः – अधोलिखितं पद्यांशं पठित्वा एतदाधारितान् प्रश्नानाम् उत्तराणि यथानिर्देशं लिखत –

    उद्यमेन हि सिध्यन्ति कार्याणि न मनोरथैः।
    न हि सुप्तस्य सिंहस्य प्रविशन्ति मुखे मृगाः॥
    गुणयुक्तो दरिद्रोऽपि नेश्वरैर्गुणैः समः।

    (१) एकपदेन उत्तरत –

    1. केन प्रयत्नः कर्तव्यः?
      उत्तरम् – पुरुषेण।

    (२) पूर्णवाक्येन उत्तरत –

    1. गुणयुक्तः कः अपि किं भवति?
      उत्तरम् – गुणयुक्तः दरिद्रोऽपि ईश्वरैः गुणैः समः भवति।

    (३) भाषिक कार्यम् –

    1. “कर्तव्यः” इत्यत्र कः प्रत्ययः?
      उत्तरम् – तव्यत्।
    2. “उद्यमेन” इति पदे का विभक्तिः?
      उत्तरम् – तृतीया।
    3. “अगुणः” कैः समः न भवति?
      उत्तरम् – ईश्वरैः।
    4. “निर्धनः” इत्यत्र किं पर्यायपदम् अस्ति?
      उत्तरम् – दरिद्रः।

    अथवा – अधोलिखितं पद्यांशं पठित्वा एतदाधारितान् प्रश्नानाम् उत्तराणि यथानिर्देशं लिखत –

    लतानां प्रथमं सुमं शान्तिशीलम्
    चलेदुच्छलेत्कान्तसलिलं सलीलम्।
    तदाकर्ण्य वीणामदीना नदीनाम्
    निनादय नवीनामिव वाणि।

    (१) एकपदेन उत्तरत –

    1. कासां प्रथमं सुमं शान्तिशीलम्?
      उत्तरम् – लतानाम्।

    (२) पूर्णवाक्येन उत्तरत –

    1. लतानां प्रथमं सुमं कीदृशम् अस्ति?
      उत्तरम् – लतानां प्रथमं सुमं शान्तिशीलम् अस्ति।

    (३) भाषिक कार्यम् –

    1. “लतानाम्” इति पदस्य किं पर्यायपदम् अस्ति?
      उत्तरम् – वल्लीनाम्।
    2. “नदीनाम्” इति पदे का विभक्तिः अस्ति?
      उत्तरम् – षष्ठी।
    3. किं चलेदुच्छलेत्कान्तम् अस्ति?
      उत्तरम् – सलिलम्।
    4. नदीनां जले किम् उच्छलेत्?
      उत्तरम् – फेनः।

    खण्ड - द

    प्रश्न ९. अधोलिखित शब्दानां हिन्द्याम् अर्थ लिखत —

    1. मज्जरी — कली
    2. ग्रावधातः — पत्थर से
    3. जवनिका — पर्दा
    4. केलिमिः — खेल से

    प्रश्न १०. अधोलिखित सप्तप्रश्नानामुत्तराणि संस्कृतभाषायां लिखत —

    1. सरसाः रथाः कदा लसन्ति?
      उत्तरम् — सरसाः रथाः उत्सवसमये लसन्ति।
    2. स्वर्णकाकः किम् अखादत्?
      उत्तरम् — स्वर्णकाकः मांसखण्डम् अखादत्।
    3. प्रासादः कीदृशः वर्तते?
      उत्तरम् — प्रासादः उन्नतः वर्तते।
    4. कुम्भकारः घटान् किमर्थ रचयति?
      उत्तरम् — कुम्भकारः घटान् जलधारणार्थ रचयति।
    5. वृत्त केन संरक्षेत्?
      उत्तरम् — वृत्तं धनेन संरक्षेत्।
    6. कः नरः भवति?
      उत्तरम् — यः विद्याम् अधीते सः नरः भवति।
    7. तुला कीदृशी आसीत्?
      उत्तरम् — तुला लौहतुला आसीत्।
    8. वणिक्पुत्रस्य नाम किम् आसीत्?
      उत्तरम् — वणिक्पुत्रस्य नाम धनदः आसीत्।
    9. सिकतामिः किं करोति?
      उत्तरम् — सिकतामिः जलं पिबति।
    10. कः सदा विद्यां न अधीतवान्?
      उत्तरम् — मूर्खः सदा विद्यां न अधीतवान्।

    प्रश्न ११. भवान् राजकीय उच्च-माध्यमिक विद्यालयस्य छात्रः रमेशः मत्वा स्वकीयं प्रधानाचार्य प्रति अवकाशार्थ प्रार्थनापत्रं लिखतु।

    प्रार्थनापत्रम्

    सेवायाम्,
    प्रधानाचार्य महोदयः,
    राजकीय उच्च-माध्यमिक विद्यालयः,
    [स्थानम्]

    दिनाङ्कः — ०१/०७/२०२५

    विषयः — अवकाशार्थ प्रार्थनापत्रम्।

    महोदय,

    सविनयं निवेदनम् अस्ति यत् अहम् अस्य विद्यालयस्य कक्षा-नवम्याः छात्रः रमेशः अस्मि। मम गृहे कार्यम् अस्ति, अतः अहम् दिनाङ्क-०२/०७/२०२५ तः दिनाङ्क-०५/०७/२०२५ पर्यन्तं चतुर्दिनानाम् अवकाशं प्राप्तुम् इच्छामि।

    अतः भवन्तं प्रार्थये यत् मम अवकाशं स्वीकुर्वन्तु।

    भवदीयः,
    रमेशः
    कक्षा — नवमी

    प्रश्न १२. मञ्जूषातः उपयुक्तपदानि गृहीत्वा “माता-पुत्रयोः” मध्ये वार्तालापं पूरयत —

    मञ्जूषा — पुत्र, विज्ञापितवान्, शीघ्र, नूतन

    माता: हे पुत्र! प्रतिदिनं काले उत्तिष्ठ।

    पुत्र: किमर्थम्?

    माता: किं त्वं न स्मरसि अद्य दीपोत्सवः अस्ति।

    पुत्र: नैव, मातः! एतत् अहं विस्मृतवान्।

    माता: अद्य दीपोत्सवः पर्व अस्ति।

    पुत्र: आम् मातः! एतत् अहं जानामि।

    माता: चिन्ता मा कुरु। त्वं शीघ्रं करिष्यसि?

    पुत्र: मातः! अद्य अहं प्रातः काले शीघ्रम् उत्थाय, स्नानं कृत्वा नूतन वस्त्राणि धारयिष्यामि।

    माता: अस्तु।

    प्रश्न १३. “विद्या महत्त्वम्” इति विषयम् अधिकृत्य संस्कृतेन पञ्चवाक्यानि लिखत।

    मञ्जूषा — नरस्य, जीवने, राजसभायाम्, समाजे, आदरः

    1. विद्या नरस्य जीवने महत्त्वपूर्णा अस्ति।
    2. विद्यया सह समाजे आदरः प्राप्यते।
    3. विद्वान् राजसभायाम् पूज्यते।
    4. विद्या मनुष्यं प्रकाशयति।
    5. विद्याहीनं जीवनं व्यर्थम् अस्ति।

    प्रश्न १४. अधोलिखितवाक्येषु कमपि त्रयाणां वाक्यानां संस्कृतभाषायाम् अनुवादं कुरुत —

    1. राम मोहन के साथ खाना खा रहा है।
      अनुवादः — रामः मोहनेन सह भोजनं खादति।
    2. सीता खेल रही है।
      अनुवादः — सीता क्रीडति।
    3. योगेश कल जयपुर जायेगा।
      अनुवादः — योगेशः श्वः जयपुरं गमिष्यति।
    4. हम अब खेलेंगे।
      अनुवादः — वयम् इदानीं क्रीडिष्यामः।
    5. आप यहाँ पर बैठिये।
      अनुवादः — भवान् अत्र उपविशतु।

    प्रश्न १५. मञ्जूषायां प्रदत्तशब्दानां सहायतया चत्वारः वाक्यानि लिखत —

    मञ्जूषा — अमावस्या, दीपोत्सवः, नूतनवस्त्राणि, गोवर्धनपूजा

    1. अमावस्या तिथिः दीपोत्सवस्य दिनम् अस्ति।
    2. दीपोत्सवे जनाः नूतनवस्त्राणि धारयन्ति।
    3. गोवर्धनपूजा दीपोत्सवस्य पर्व अस्ति।
    4. अमावस्यायां रात्रौ दीपाः प्रज्वलन्ति।